Sanal Hayat Keyifli Forumun Tek Adresi - Sesli Sohbet - Sesli Chat > Eğitim & Öğretim > İlköğretim > Fen Bilgisi » Kimyasal Tepkimelerde Hız Nedir?, Kimyasal Tepkimelerde Hız Soruları

  • Yeni Konu aç Cevapla  
     
    LinkBack Seçenekler Arama Stil
  • Alt 06 Mayıs 2011, 18:36   #1
    Keyifli~Üye
     
    ReBeLLiouS - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
     
    Üyelik tarihi: 06 Mayıs 2011
    Mesajlar: 73
    ReBeLLiouS is on a distinguished road
    Puanlar: 2.971, Seviye: 1
    Puanlar: 2.971, Seviye: 1 Puanlar: 2.971, Seviye: 1 Puanlar: 2.971, Seviye: 1
    Üst seviye: 99%, 0 Gereken puan
    Üst seviye: 99% Üst seviye: 99% Üst seviye: 99%
    Etkinlik: 0%
    Etkinlik: 0% Etkinlik: 0% Etkinlik: 0%
    Standart Kimyasal Tepkimelerde Hız Nedir?, Kimyasal Tepkimelerde Hız Soruları

    Bir kimyasal olayda olaya giren maddeler zaman içinde tükenirkenolaydan çıkan ürünler artar.Bazı kimyasal olaylarda olaya girenler(reaktifler) hızlı azalırkenbazı olaylarda yavaş azalır.Günlük yaşamımızda gözlediğimiz birçok olayda bunu görmek mümkündür.Toz şekerkesme şekerden daha çabuk suda çözünür.Benzinkömürden daha çabuk yanar.

    Kimyasal reaksiyonların hızlarını ölçenmekanizmalarını inceleyen kimya dalına KİMYASAL KİNETİK denir.

    Bir kimyasal tepkimede birim zamanda harcanan ya da oluşan madde miktarına o tep-kimenin ortalama hızı denir.Madde miktarı mol sayısı kütle veya derişim olarak ifade edilir-ken zaman ölçüsü olarak da tepkimenin cinsine göre saniyedakikasaatgünay gibi süreler a-
    lınabilir.

    N2(g) + 3H2(g) Ò 2NH3(g) tepkimesini inceleyelim.

    Başlangıçta alınan N2(g) ve H2(g) miktarları zamanla azalırken NH3(g) miktarı artmaktadır.Ancak N2 gazındaki azalma H2 gazındaki azalmadan daha azdır.1 mol N2 aza-lırken 3 mol H2 azalmalıdırbu sırada 2 mol NH3 oluşmaktadır.Bu nedenle bir kimyasal tepkimede maddelerin denkleşmiş denklemdeki kat sayıları ile hızları doğru orantılıdır.Hız bağıntıları yazılırken hangi maddeye göre yazıldığı belirtilir.

    N2’nin ortalama harcanma hızı = N2 miktarındaki azalma/geçen zaman. Bu eşitliği kısaltmak için;

    Tepkime hızı=TH geçen zaman rt ve madde miktarındaki değişim için genellikle derişim(konsantrasyon) kullanıldığından rC yazılır. Harcananlar için (-) oluşanlar için (+) işareti yazılır.

    T.H N2= -r[N2]\rt T.H H2= -r[H2]\rt T.H NH3= +r[NH3]\rt eşitlik-
    leri elde edilir.Bu hızları birbirine eşitlersek

    6 T.H N2=2 T.H H2=3 T.H NH3 eşitliği ortaya çıkar.

    Bir kimyasal tepkimede herhangi bir maddenin hızı bilindiğinde diğerlerinin hızları denklem yardımı ile hesaplanır.

    Tepkime hızı başlangıçta alınan madde miktarlarına göre belli bir değerle başlar zaman içinde olaya giren maddeler azalacağından tepkime hızı da azalır.

    *** Tepkime hızları genellikle zamanla ters orantılıdır.

    Mg(k) + 2HCl(suda) Ò MgCl2(suda) + H2(g) tepkimesi incelendiğinde Mg miktarının zamanla azaldığı H2 gazının çıkışının zamanla arttığı gözlenir.

    Tepkimelerin hızlarından söz ederken ortalama hız ifadesi kullanılmalıdır.Belli bir zaman aralığında harcanan ya da oluşan miktar her zaman aralığı için aynı değildir.

    Bir tepkimenin t anındaki hızını bulmak için; harcanan miktarın zamanla değişim eğrisinde t anında çizilen teğetin eğimi alınır.



    Tepkime Hızının Ölçülmesi


    Bir kimyasal tepkimenin hızı tepkimenin cinsine göre ölçülebilen gözlenebilen makro özelliklerdeki değişim izlenerek belirlenebilir.Renk basınç iletkenlik ısı pH vs.

    1.) Renk koku tat şekil değişimi gibi fiziksel görünümlerdeki değişme hızı ölçülerek tepkime hızını belirleyebiliriz.

    C2H4(g) + Br2(suda) Ò C2H4Br2
    renksiz kırmızı renksiz

    2.) Basınç değişimi: Gaz fazında gerçekleşen tepkimelerde tepkimeye giren gazların mol sayısı ile ürünlerin mol sayısı eşit değilse basınçtaki değişim ile tepkime hızını ölçebiliriz.


    H2(g) + Cl2(g) Ò 2HCl(g) rn=Sn ürünler - Sn girenler

    olduğundan rn =2-(1+1)=0 mol sayısı değişmediğinden aynı sıcaklık ve hacimde basınç da değişmez. Tepkime hızı basınç değişimi ile ölçülemez.

    N2(g) + 3H2(g) Ò 2NH3(g) tepkimesinde rn =-2 olduğundan basınç düşecektir. Tepkime öncesi (H2 + N2 ) karışımının basıncı h ise tepkime sonrasında h/2 olmalıdır. Cıva seviyesindeki düşme hızı tepkime hızını belirler.

    3.) İletkenlik değişimi: İyon içermeyen sıvılar elektriği iletmezler. Tepkimelerde iyonlar oluşuyorsa iletkenlik artarken iyonlar azalıyorsa iletkenlik azalır.

    NaCl(k) + H2O(sıvı) Ò Na+(suda) + Cl-(suda) iletkenlik artar.

    Ag+(suda) + Cl-(suda) Ò AgCl(k) iletkenlik azalır.

    4.) Isı değişimi: Tepkime ısısı (rH ) bilinen tepkimelerde ısı değişimi ile hız ölçülebilir.
    5.) pH değişimi: Asit ya da baz ile gerçekleşen tepkimelerde pH metre denilen ölçü aletleri ile hız ölçülebilir.
    6.) Tepkimede Oluşan Gaz Hacminin Ölçülerek Hızının Belirlenmesi: Özellikle gaz çıkışının olduğu tepkimelerde sabit basınçta çıkan gazın hacmi ölçülerek tepkimenin hızı saptanabilir.Örneğin;

    H2O2(s) Ò H2O(s) + 1/2O2(g) tepkimesinde çıkan O2 gazının hacmi ölçülerek

    Zn(k) + 2HCl(suda) Ò ZnCl2(suda) + H2(g) tepkimesinde çıkan H2 gazının hacmi ölçülerek bulduğumuz hacim değerleri ayrı ayrı zamana karşı grafiğe geçirilerek tepkime hızı ölçülebilir.



    Çarpışma Teorisi

    Bir kimyasal olayda olaya giren taneciklerin (atommoleküliyon) ürüne dönüşebilme-
    leri için çarpışmaları gerektiğini ileri süren teoridir.Bu teoriye göre çarpışan tanecikler:

    1.) Aynı doğrultuda zıt yönde ve uygun geometride çarpışmalıdır.
    2.) Yeterli kinetik enerjiye sahip olarak çarpışmalıdır.



    Etkin Çarpışma

    Her çarpışma sonucu ürün oluşmaz.Çarpışan taneciklerin kinetik enerjileri yeterli
    olmalı ve uygun geometride çarpışma gerçekleşmelidir. Etkin çarpışma sayısı arttıkça tepkime hızı da artar.



    Aktifleşme Enerjisi ( Aktivasyon Enerjisi )

    Çarpışan taneciklerin aktiflenmiş kompleks ( ürüne dönüşebilecek enerjiye sahip kararsız ara üründür. ) oluşturabilmeleri için önceden sahip olmaları gereken minimum enerjiye aktifleşme ya da eşik enerjisi denir. Birimi kcal olup Ea şeklinde ifade edilir. Tepki-
    menin yazıldığı yöndeki aktifleşme enerjisine ileri aktifleşme enerjisi Eai denir. Geri tepkimenin aktifleşme enerjisine geri aktifleşme enerjisi Eag denir. Aktifleşme enerjisi daima pozitiftir.

    Kimyasal tepkimelerde enerji değişimini gösteren grafiklere potansiyel enerji ( P.E. ) – Tepkime Koordinatı ( T.K ) grafikleri denir.

    X2(g) + Y2(g) Ò 2XY(g) + Isı

    Ea tepkimesinin gerçekleşmesini inceleyelim:

    Çarpışma teorisine göre X-X molekülleri ile Y-Y molekülleri yeterli kinetik enerji ile aynı doğrultuda zıt yönde çarpışmalıdır. Çarpışma başladıktan sonra birbirine yaklaşan moleküllerin kinetik enerjileri potansiyel enerjiye dönüşerek aktiflenmiş kompleks ( ara ürün ) oluştururlar. Aktiflenmiş kompleksin oluşabilmesi için kinetik enerjisi aktifleşme enerjisine eşit ya da büyük olan moleküllerin uygun geometride çarpışmaları gerekir. Düşük enerjili moleküllerin çarpışmasında elektron bulutlarının itme kuvvetleri yenilmeyeceğinden aktiflenmiş kompleks oluşamaz. Her çarpışma ürüne dönüşemez. Aktiflenmiş kompleksin deneyle saptanamamış yüksek enerjili kararsız bir yapı olduğu sanılmaktadır. Kısa sürede ya kendisini oluşturan reaktiflere geri döner ya da reaktifler arası bağlar uzayarak koparken yeni oluşan ürünün bağları kısalır kararlı yapıda ürün oluşur.
    Aktiflenmiş kompleks oluşumunda X…X bağları ve Y…Y bağları zayıflayıp X-Y bağları kuvvetlenirse ürün oluşur.

    X2 ve Y2 moleküllerinin çarpışmadan önceki toplam potansiyel enerjileri a kcal olsun.X2 ve Y2 molekülleri birbirine yeterince yaklaştığında elektron bulutlarının etkisi ile yavaşlama görülür.Sahip oldukları kinetik enerjileri azalarak potansiyel enerjileri artar.Aktif-
    lenmiş kompleksin oluştuğu noktada potansiyel enerji en yüksek seviyesine ulaşmıştır.b kcal aktiflenmiş kompleksin potansiyel enerjisidir.

    b kcal – a kcal farkı tepkimenin aktifleşme enerjisidir.X2Y2 kompleksinde X-Y bağları kuvvetlenirse açığa ısı salınacağından potansiyel enerji kinetik enerjiye dönüşür.Aktiflenmiş kompleksin potansiyel enerjisi tamamen ürünlerin kinetik enerjisine dönüşür.c kcal ürünlerin sahip olduğu toplam potansiyel enerjisidir.

    Ürünlerin potansiyel enerjisi ile girenlerin potansiyel enerjileri arasındaki fark tepkime entalpisini verir.

    Ürünlerin potansiyel enerjisi girenlerin potansiyel enerjisinden düşük olduğundan
    tepkime ekzotermiktir

    Yukarıdaki tepkimenin tersi olan;

    Isı + 2XY Ò X2 + Y2 tepkimesini incelediğimizde XY moleküllerinin çarpışarak X2 ve Y2 moleküllerine dönüşmesi için başlama noktasındaki potansiyel enerjinin a kcal seviyesine gelmesi gerekir.Geri tepkime incelendiğinde tepkime ısısı sayısal olarak ileri tepkimenin rH’ına eşit olmasına karşın işareti ( + ) olacağından endotermik tepkimedir. (rH);ileri tepkimenin aktifleşme enerjisi Eai ile geri tepkimenin aktifleşme enerjisi Eag arasındaki fark kadardır. rH= Eai – Eag






    Tepkime Hızına Etki Eden Faktörler


    Bir tepkimenin hızını değiştiren faktörleri tartışmadan önce ayrı ayrı tepkimelerin hızlarının niçin birbirinden farklı olduğunu açıklamaya çalışalım.

    Bir kimyasal tepkime genelde tepkimeye giren madde taneciklerinin basitçe birbirine eklenmesi olayı değildir. Tepkimeye giren madde taneciklerindeki ( moleküllerdeki )
    atomlar kendilerini bir arada tutan bağların kopması ile birbirinden ayrılacaklar ve sonra oluşturacakları maddelere göre yeni bağlar oluşturmak üzere yeniden düzenleneceklerdir.
    Öyleyse ayrı ayrı maddelerin atomlara bölünmesi ve bu atomlardan yeni bileşikler oluşması aynı kolaylıkta olmayacağından farklı kimyasal tepkimelerin hızları da farklı olacaktır.

    Denilebilir ki tepkimeye giren maddeler atomlara ne kadar kolay ayrılırsa ( maddeler ne kadar kararsızsa ) ve yeni bileşikleri ne kadar kolay oluştururlarsa ( oluşan bileşikler ne kadar basit ise ) tepkime o kadar hızlı yürür.

    1.) Tepkimeye Giren Maddelerin Türü

    Bir kimyasal olay gerçekleşirken olaya giren maddelerden ürünlere dönüşmenin kolay olması için az sayıda bağ kopmalı yeniden düzenlenme olmamalıdır.Olaya giren maddelerden ne kadar çok bağ kopuyorsa ve ne kadar çok yeni bağ oluşuyorsa tepkime o kadar yavaştır.Reaksiyona giren madde çeşidi arttıkça tepkime hızı azalır.

    İyonik yapıdaki maddelerin tepkime hızları incelendiğinde zıt yüklü iyonların tepkimelerinin aynı yüklü iyonların tepkimelerinden hızlı olduğu görülür.Bu hız artması veya azalmasının derecesi aynı zamanda iyon yüklerinin büyüklüğü ile de orantılıdır.Örneğin +1 yüklü bir iyon ile -1 yüklü bir iyonun etkileşim hızı +2 yüklü ve -1 yüklü iyonun etkileşim hızından daha yavaş olma eğilimindedir.

    2.) Temas Yüzeyi

    Bir tepkimede katı sıvı ve gaz fazlarında maddeler bulunursa ya da tüm maddeler aynı fazda değilse bu tür tepkimelere heterojen tepkimeler denir.Heterojen bir tepkimenin hızı çarpışan taneciklerin birbirleri ile temas etmesi kolaylaştırılırsa artar.Toz şeker kesme şekere göre daha çabuk çözünür.


    3.) Hacim ve Basınç

    Gaz fazında gerçekleşen bir tepkimede kabın hacmi azaltılırsa her bir gazın kısmi basıncı artar.Birim hacimdeki tanecik sayısı artar çarpışma sayısı artar.Çarpışma sayısının artması etkin çarpışma sayısını arttıracağından tepkime hızı artar.

    4.) Sıcaklık

    Bir tepkimede sıcaklığın artması çarpışan taneciklerin kinetik enerjisini arttırır.Eşik enerjisini aşabilen tanecik sayısı artar.Bu nedenle tepkime hızı artar.Sıcaklığın artışı tüm kimyasal tepkimelerin hızını arttırır.

    Molekül sayısı – Kinetik Enerji grafiğinde bir tepkimede sıcaklığın etkisi T1 ve T2 sıcaklıklarında eşik enerjisini aşabilen tanecik sayısı ile görülebilir.T1 sıcaklığında eşik enerjisini aşabilen tanecik sayısı az T2 sıcaklığında çok ise bu durumda T2 sıcaklığı T1 sıcaklığından büyüktür.

    5.) Katalizör

    Bir tepkimede tepkimeye girip tepkime sonucu aynen açığa çıkan ve tepkimenin hızını değiştiren maddelere katalizör denir.( Bir tepkimenin hızını yavaşlatan hatta pratikte durduran bazı maddeler vardır.Bunlara da inhibitör maddeler denir.)

    Katalizörler homojen ve heterojen katalizörler diye ikiye ayrılır.Homojen katalizörler
    tepkiyen maddelerle aynı fazda katalizleme görevi yaparlar.

    ü Katalizör denildiğinde genellikle tepkime hızını arttıran anlaşılır.
    ü Katalizörler tepkimenin izlediği yolu mekanizmasını değiştirerek aktifleşme enerjisini düşürürler.
    ü Tepkime hız sabitinin (k) sayısal değerini değiştirirler.
    ü Tepkime entalpisini değiştirmezler.( Eai ve Eag değerlerini aynı oranda düşürdüklerinden)
    ü Tepkimenin yönünü ve verimini değiştirmezler.
    ü Katalizör bir tepkimenin denge konumunu bozmaz.
    ü Katalizörler bir tepkimenin potansiyel enerji değişim grafiğini değiştirirler.
    ü Tepkime denklemleri yazılırken katalizörler okun üzerinde gösterilirler.Tepkime birkaç adımda yürüyorsa (mekanizmalı ise) katalizör bu basamaklardan birinde tepkimeye girer bir başka basamakta değişmeden aynen çıkar.
    ReBeLLiouS isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
    Yeni Konu aç Cevapla  

    Bookmarks

    Etiketler
    hız, kimyasal, nedir, soruları, tepkimelerde


    Konuyu Toplam 1 Üye okuyor. (0 Kayıtlı üye ve 1 Misafir)
     
    Seçenekler Arama
    Stil

    Yetkileriniz
    Konu Acma Yetkiniz Yok
    Cevap Yazma Yetkiniz Yok
    Eklenti Yükleme Yetkiniz Yok
    Mesajınızı Değiştirme Yetkiniz Yok

    BB code is Açık
    Smileler Açık
    [IMG] Kodları Açık
    HTML-Kodu Kapalı
    Trackbacks are Açık
    Pingbacks are Açık
    Refbacks are Açık




    Tüm Zamanlar GMT +4 Olarak Ayarlanmış. Şuanki Zaman: 17:18.

    dekorasyon Endüstriyel Mutfak EKipmanları sanal ofis Kiralık Ofis | sanal ofis sanal ofis | sanal ofis | muadil toner | fantezi iç giyim fantezi giyim kerebiçci kerebiçci oğuz kerebicci.com araç takip sistemleri | kişi takip sistemleri | Varlık takip sistemleri | filo takip sistemleri |
    istanbul travesti | istanbul travesti izmir escort bayan izmir escort tuzla escort bursa escort bursa escort casino siteleri casino siteleri casino siteleri casino siteleri casino siteleri bahis siteleri istanbul travesti travesti forum |
    istanbul travesti Mekanları | istanbul travesti Haber | istanbul travesti Bilgi | istanbul travestileri | istanbul travesti | travesti | ankara travesti| ankara travesti | ankara travesti ankara travesti

    Search Engine Optimization by vBSEO 3.6.1

    1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115 116 117 118 119 120 121 122 123 124 125 126 127 128 129 130 131 132 133 134 135 136 137 138 139 140 141 142 143 144 145 146 147 148 149 150 151 152 153 154 155 156 157 158 159 160 161 162 163 164 165 166 167 168 169 170 171 172 173 174 175 176 177 178 179 180 181 182 183 184 185 186 187 188 189 190 191 192 193 194 195 196 197 198 199 200 201 202 203 204 205 206 207 208 209 210 211 212 213 214 215 216 217 218 219 220 221 222 223 224 225 226 227 228 229 230 231 232 233 234 235 236 237 238 239 240 241 242 243 244 245 246 247 248 249 250 251 252 253 254 255 256 257 258 259 260 261 262 263 264 265 266 267 268 269 270 271 272 273 274 275 276 277 278 279 280 281 282 283 284 285 286 287 288 289 290 291 292 293 294 295 296 297 298 299 300 301 302 303 304 305 306 307 308 309 310 311 312 313 314 315 316 317 318 319 320 321 322 323 324 325 326 327 328 329 330 331 332 333 334 335 336 337 338 339 340 341 342 343 344 345 346 347 348 349 350 351 352 353 354 355 356 357 358 359 360 361 362 363 364 365 366 367 368 369 370 371 372 373 374 375 376 377 378 379 380 381 382 383 384 385 386 387 388 389 390 391 392 393 394 395 396 397 398 399 400 401 402 403 404 405 406 407 408 409 410 411 412 413 414 415 416 417 418 419 420 421 422 423 424 425 426 427 428 429 430