Alt 20 Haziran 2013, 10:31   #1
Keyifli~Üye
 
Handan_ - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Üyelik tarihi: 28 Mart 2011
Mesajlar: 1.444
Handan_ is on a distinguished road
Puanlar: 5.094, Seviye: 1
Puanlar: 5.094, Seviye: 1 Puanlar: 5.094, Seviye: 1 Puanlar: 5.094, Seviye: 1
Üst seviye: 99%, 0 Gereken puan
Üst seviye: 99% Üst seviye: 99% Üst seviye: 99%
Etkinlik: 0%
Etkinlik: 0% Etkinlik: 0% Etkinlik: 0%
Standart Bilişsel Çarpıtmalar

bilişsel çarpıtma - otomatik düşünce - otomatik düşünceler - yanlış düşünce kalıpları - yanlış düşünce şekilleri




BİLİŞSEL ÇARPITMALAR


Düşünmek insanoğlunun en büyük yetisidir ; ama düşünme eylemini her zaman bir bilim adamı titizliği ile gerçekleştirmeyiz. Her anımızda bunu gerçekleştirdiğimiz için artık otomatik hale gelmiştir. Bu otomatik hale gelmesinin aslında zaman tasarrufu sağlaması, insan ilişkilerinde kolaylık sağlaması, daha spontan bir iletişim sunması gibi bir takım işlevlerinin olması yanında iletişim çatışmaları ve psikolojik rahatsızlıklar gibi olumsuz sonuçları da bulunmaktadır. Bu otomatik düşünceler bazı zamanlarda bir takım hatalar taşırlar. Bilişse çarpıtmalar da denilen bu hatalar kendi yanlı yorumlarımızı kattığımız, temel inançlarımız ve bir takım şemalarımızdan kaynaklanan, gerçekçi olmayan, bu düşünceler için kişi tarafından kanıt sunulamayan, olayları olduğundan daha farklı görüp yorumlamayı ifade eder. Bu tarz düşünceler gündelik yaşamın içerisine o kadar çok işlemiştir ki çoğu zaman bunları fark etmek güçleşmiştir. Aynı zamanda bu kadar yerleşik olması ve bir takım işlevleri nedeniyle değiştirilmesi de güçtür. Fakat pek çok olumsuz duygulara, çatışmalara ve psikolojik rahatsızlıklara neden olmaktadır. Bu yüzden bu tarz düşüncelerin farkında olmak önemlidir.


En sık yapılan bilişsel çarpıtmalar aşağıdaki gibidir:


1. “Meli- Malı” tarzı düşünce: Kişinin katı, değişmez kurallar ile değerlendirmeler yapması ve bu yönde beklentiler geliştirmesi ile ilgilidir. Bu kişiler kendisi ya da etraftaki diğer kişiler için bu kuralları belirler ve bunlara uyulmasını beklerler ve uyulmadığında da sonuçları ile ilgili bir takım felaket senaryoları bulunmaktadır. Kuralların esnetilmesi veya bir durum ve problemle ilgili olarak başka seçeneklerin de olduğu gerçeğini kabul etmezler. Bir durum olduğunda kişinin daha önceki olumsuz deneyimleri ya da yeteri kadar deneyim sahibi olmaması sonucunda acil bir çözüm bulmak için pratik olan geliştirdiği “yapılması gerekenler” listesine başvurur. Bu da kendi ve başkaları üzerinde baskıya neden olabilmektedir.

“ Her zaman en iyisi olmalıyım.”

“ Her koşulda insanlar sorumluluklarını yerine getirmeli.”

“Çok çalışmalıyım ve hep başarılı olmalıyım.”


2. Keyfi çıkarsama: Kişinin elinde kanıt olmamasına rağmen kendi algılamak istediği şekilde mantık yürütmesidir. Birey bir sonuca ulaşmak için sadece kendi algılamalarına uygun yorum yapar. Bazı durumlarda elindeki yeterli kanıtlar olmamasının yansıra aksi yönde kanıtlar olsa da bunları görmezden gelebilir.

“Onun hakkındaki düşüncelerimi söylersem onu kaybederim. “

“Erkekler sadece güzel ve ince kadınlardan hoşlanır.”

“Bunu tamamen beni sinir olup başarısız oluyum diye yapıyor.”


3. Seçici algılama: Bireyin bir durumla ilgili pek çok açıklama, kanıt, bilgi varken sadece bir tanesini seçip bununla ilgili değerlendirmeler yapmasıdır. Kişi pek çok boyutu olan olaylarda sadece tek bir yönü ele alıp onu ön plana çıkarabilir ve bunu tüm yaşantılarına genelleyebilir. Sıklıkla olumsuz olan bu detayları birey adeta bir cımbız gibi çeker ve olayların bütününü göremez.

“Bugün her şey ters gitti.”

“Tüm gün benimle soğuk konuştu.”

“Bu kadar önemli bir buluşma öncesi otobüs arıza yapmamalıydı, her şey ters gidiyor.”


3. Aşırı genelleme: Kişinin tek bir duruma bakarak o durumla ilgili yargısını başka durumlar için de genellemesidir. Hepimiz günlük yaşamlarımızda genellemeler yapmaktayız.Bunun pratikte pek çok işlevi vardır; fakat aşırı genellemede eldeki çok az bilgi ve kanıt ile , farklı koşullardaki pek çok olay açıklanmaya çalışılır ve artık bu açıklama sorgulanmadan kabul edilip yerleşir. Kendimizle ilgili yargılarımızda da tek bir olumsuzluk tüm özelliklerimize genellenir. Örneğin bir derste başarısız olduysak kendimizi başarısız bir insan olarak görebiliriz ya da o dersi asla başaramayacağımızı varsayabiliriz. “Herkes, her zaman, daima, asla” sıklıkla kullanılan kelimelerdir.

“Bütün aksilikler beni bulur.”

“Herkes beni reddediyor.”

“Hiç kimse beni anlamıyor.”

“Yaptıklarımdan dolayı hep eleştiriliyorum.”

“Kimse benimle gerçekten ilgilenmez.”


4. Kişiselleştirme : Çevredeki olumsuz olaylar ile ilgili hiçbir bağlantıları olmadığı halde kendi ile ilgili çıkarımlarda bulunurlar. Bir olumsuzluk olduğunda herhangi bir kanıt olmaksızın halde durumdan kendisini sorumlu tutabilir. Farklı nedenler olabileceğini düşünmeden davranışlardaki nedenleri hep kendilerinde ararlar. Böyle bir düşünce tarzında tüm evren o kişidir. Her şey kendisiyle ilgilidir; fakat olayları kontrol algısı ile ilgili kendilerini çok az yeterli ve güçlü hissederler. Örneğin bir arkadaşı canının sıkıldığını söylerse bireyler bunu kendisi ile ilgili algılayıp o kişinin canını sıktığını, sıkıcı biri olduğunu düşünebilir. Bu da bireyde suçluluk, kızgınlık ve gücenmişliğe yol açabilir.

“Buna ben neden oldum.”

“Bana bir şey ima etmeye çalışıyor”


5. “Ya hep ya hiç” tarzı düşünme : Bu düşünme tarzında bireyler yargılarını değerlendirmelerini siyahla beyaz gibi iki uç kutuptan birinden algılama şeklinde yaparlar. Olayları ve etrafındaki insanları bir boyut üzerinde değerlendirmeyi, orta noktalarda yargılarda bulunmayı yapamazlar. Bu yüzden çok katı bir şekilde algılarlar ve bu yönde davranırlar. Bu kişiler diğerlerini olduğu kadar kendilerini de bu şekilde değerlendirirler. Örneğin kendileri ya başarılı ya başarısızdırlar, ya iyi ya kötüdürler, ya becerikli ya beceriksizdirler. Bu iki kutup arasında , daha esnek ve gerçekçi değerlendirilmeler yapılmasını sağlayacak orta noktaları görmezler.

“Bu sınavdan B alırsam başarısız olmuş sayılırım. “

“Eğer bu kız beni reddederse bir daha asla karşısına çıkamam.”

“Madem en güzeli olmayacak o zaman hiç başlamayalım.”


6. Büyültme ve küçültme: Bireylerin olumsuz olayları abartırken olumlu olayları küçültme yönünde yaptıkları çarpıtmalardır. Kişi bir olayda hem olumlu hem olumsuz parçalar varsa bu şekilde bir yanlılık yaparak çıkarımda bulunur. Yani olumlu olayların sayısını ve önemini büyüterek olumsuz olayların sayısını ve önemini azaltır. Bunu kendi ile ilgili değerlendirmelerinde de yapar ve kendinde kabul gördüğü özelliklerin değerini düşürür. Başarıları şans eseri olmuştur ya da pek de önemli değildir ama başarısızlıkları kendisinin zayıf olduğunu göstermektedir. Bu da bireylerde yetersizlik ve değersizlik inançlarına yol açabilmektedir.

“Evet bu sınavı geçtim ama bunu herkes yapar.”

“Bu işte başarılı olamadım, asla başarılı olamayacağım.”

“Bunu yapamadığıma inanamıyorum, bir çocuk bile bunu becerebilirdi, aptalın tekiyim.”

7. Felaketleştirme: Bireyler bir takım olayların sonuçları için gerçekçi olmayan bir biçimde olumsuz senaryolar düşünebilir ve bunun sonucunda kaygıları artar. Bir takım verileri görmezden gelip, durumun bedelleri için felaketleştirme yaparlar. Örneğin iş yerinde yapacağı sunum için kaygı duyan bir adam başarısız olursa kendisi için en kötüsü olan işten kovulma sonucunu tahmin eder ve bu kaygısını daha da arttırır.

“Herkes benden nefret edecek.”

“Yapayalnız kalacağım.”

“Bu sınavda başarısız olursam okuldan mezun olamam.”

“Bunu söylersem beni terk eder.”

8. Etiketleme: Kişinin bir takım olayları yanlı olarak değerlendirmesiyle kendine ve diğerlerine katı, genel, olumsuz sıfatlar yakıştırmasıdır. Ve bir kere bu sıfatlara sahip olduğunu düşündükten sonra bunu doğrulayacak şekilde davranırlar. Bu olumsuz etiketlemeler insanlar, bir takım sosyal sınıflar, davranışlar ve deneyimler hakkında ve daha genel olabilir. Aşırı genelleme ile benzemekle birlikte değiştirilmesi daha zordur ve gerçeklerden daha fazla uzaklaştırır.

“Ben aptalın tekiyim.”

“Tam bir beceriksizim.”

“Çok çıkarcı bir insan.”

9.Toptancılık: Bir tek özellik eleştirildiğinde sahip olunan tüm özellikler eleştirilmiş gibi algılamaktır. Bunun örneklerini günlük yaşamda sıklıkla görmek mümkündür. Bireyin işini beğenmeyebiliriz ama bu tamamıyla o bireyi sevmediğimiz anlamına gelmez. Pek çok insan ise bu şekilde düşünebilir. Çünkü bu bireylerin sahip oldukları ünvanları, çocukları, evleri, arabaları tek bir bütündür ve bir tanesi onaylanmazsa birey kendisinin onaylanmadığını düşünür.

10. Sonuçlara atlamak : Elde düşünceyi destekleyecek yeterli kanıt olmadan olumsuz değerlendirmeler yapmaktır. İki şekilde yapılabilir.

a. Falcılık Bir durumun sonucunu önceden olumsuz bir şekilde tahmin etmektir. Bu bireyler kötümser olabilir ya da bu olumsuz tahminlerini daha önceden yaşadıkları başarısızlık deneyimlerinden çıkarsayabilirler.

“O bu kararından asla dönmeyecek.”

“Telefona kimse bakmıyor, kesin evde kötü bir şey oldu.”

b. Akıl okuma: Bu yanlılıkta bireyler evrendeki tüm insanların kendileri gibi olduklarını varsayarlar. Bu da sıklıkla hatalara yol açar çünkü bir çeşit yansıtmadır. Kendi varsayımları ve inançları ışığında yaptıkları değerlendirmelerin karşı taraf için de geçerli olduğunu düşünürler. Bu yansıtmalar çoğu zaman bireye gerçek olarak gelir. Şüphe etmediklerinden kontrol etmezler.

“Benim sorumsuz bir insan olduğumu düşünüyor.”

“Ona saygı duymadığımı düşünecek.”

11.Duygusal kararlar: Bazı kişiler o sırada olumsuz bir duygu durumu içerisinde iken değerlendirmelerini bu duygularına göre yapıp gerçeği gözden kaçırırlar.

“Böyle hissediyorum, demek ki doğru.”

“İçimde bir sıkıntı var, hiçbir şey yolunda gitmiyor işte.”

“Ondan hiç hoşlanmadım bence iyi bir insan değil. “

Görüldüğü gibi çoğu bilişsel yanlılıklarımız birbiriyle ilişkilidir. Bir tanesini yapmak diğer bazı bilişsel yanlılıkları da yanında getirmektedir.. Ve böylelikle bunlarla çalışmak daha güç hale gelebilmektedir. Aslında tüm bu bilişsel yanlılıklar hepimize oldukça tanıdıktır. Hepimiz belirli ölçülerde ve sıklıkta bu hataları yaparız. Bunlar çoğu zaman savunma mekanizması gibi işleyip koruyucu etkileri de olabilir. Fakat kullanılma sıklığı, ölçüsü kullanıldığı durumlar, ve neden olduğu sonuçlar gibi pek çok faktöre bağlı olarak zararlı hale gelmektedirler. Bunların farkına varmak ve bu hatalarla çalışmak oldukça önemlidir.


ALINTI


Handan_ isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Yeni Konu aç Cevapla  

Bookmarks

Etiketler
Bilişsel Çarpıtmalar


Konuyu Toplam 1 Üye okuyor. (0 Kayıtlı üye ve 1 Misafir)
 
Seçenekler Arama
Stil

Yetkileriniz
Konu Acma Yetkiniz Yok
Cevap Yazma Yetkiniz Yok
Eklenti Yükleme Yetkiniz Yok
Mesajınızı Değiştirme Yetkiniz Yok

BB code is Açık
Smileler Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-Kodu Kapalı
Trackbacks are Açık
Pingbacks are Açık
Refbacks are Açık




Tüm Zamanlar GMT +4 Olarak Ayarlanmış. Şuanki Zaman: 14:13.

dekorasyon Kiralık Ofis | sanal ofis sanal ofis
istanbul travestileri | istanbul travestileri | sex hikayeleri | travesti forum | film izle| ankara travesti Bilgileri | istanbul travestileri Hakkında travesti | Ankara Travesti bilgileri | istanbul travestileri | ankara travestileri Bilgileri | bayan bilgileri | istanbul travestileri Bilgileri istanbul travestileri|

Search Engine Optimization by vBSEO 3.6.1

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115 116 117 118 119 120 121 122 123 124 125 126 127 128 129 130 131 132 133 134 135 136 137 138 139 140 141 142 143 144 145 146 147 148 149 150 151 152 153 154 155 156 157 158 159 160 161 162 163 164 165 166 167 168 169 170 171 172 173 174 175 176 177 178 179 180 181 182 183 184 185 186 187 188 189 190 191 192 193 194 195 196 197 198 199 200 201 202 203 204 205 206 207 208 209 210 211 212 213 214 215 216 217 218 219 220 221 222 223 224 225 226 227 228 229 230 231 232 233 234 235 236 237 238 239 240 241 242 243 244 245 246 247 248 249 250 251 252 253 254 255 256 257 258 259 260 261 262 263 264 265 266 267 268 269 270 271 272 273 274 275 276 277 278 279 280 281 282 283 284 285 286 287 288 289 290 291 292 293 294 295 296 297 298 299 300 301 302 303 304 305 306 307 308 309 310 311 312 313 314 315 316 317 318 319 320 321 322 323 324 325 326 327 328 329 330 331 332 333 334 335 336 337 338 339 340 341 342 343 344 345 346 347 348 349 350 351 352 353 354 355 356 357 358 359 360 361 362 363 364 365 366 367 368 369 370 371 372 373 374 375 376 377 378 379